„დაკარგული სათამაშოების სარდაფი“ — ბულენჰუზერ დამის მივიწყებული ბავშვები

1945 წლის გაზაფხულზე ევროპა თავისი ისტორიის ყველაზე მძიმე, სისხლიან ფინალს უახლოვდებოდა. ომის დასასრული გარდაუვალი ჩანდა, თუმცა ნანგრევებად ქცეულ კონტინენტზე ბრძოლები კვლავ სასტიკად მძვინვარებდა. მესამე რაიხი იშლებოდა, მოკავშირეთა ჯარები ჰამბურგს უახლოვდებოდნენ, ხოლო ნაცისტური რეჟიმის არქიტექტორები თავზარდაცემულნი ცდილობდნენ საკუთარი არაადამიანური დანაშაულების კვალის წაშლას. მათ იცოდნენ, რომ სასამართლო ახლოვდებოდა. თუმცა, იმ ქაოსში, რაც იმპერიის აღსასრულს ახლდა, ჰამბურგის ერთ-ერთ წყნარ უბანში, როტენბურგსორტში, ჩაიდინეს დანაშაული, რომელიც კაცობრიობის ისტორიას სამუდამოდ დარჩა.

ბულენჰუზერ დამის ქუჩაზე მდებარე სკოლის შენობა გარედან ჩვეულებრივ, მშვიდობიან სასწავლებელს ჰგავდა, თუმცა 1945 წლის 20 აპრილის ღამეს — ადოლფ ჰიტლერის უკანასკნელ დაბადების დღეს — მისი სარდაფი ჯოჯოხეთად იქცა.

იმ ღამეს სკოლის ეზოში სამხედრო სატვირთო მანქანა გაჩერდა. იქიდან ოცი ბავშვი ჩამოიყვანეს. ისინი არ იყვნენ მხოლოდ ერთი ქვეყნიდან — აქ იყვნენ პოლონელი, ფრანგი, ჰოლანდიელი და იუგოსლავიელი პატარები. ყველაზე უფროსი თორმეტი წლის იყო, ყველაზე უმცროსი — ხუთის.

მანამდე ეს პატარები ნოიენგამეს საკონცენტრაციო ბანაკში იმყოფებოდნენ, სადაც SS-ის ექიმი კურტ ჰაისმაიერი მათზე „სამედიცინო“ ექსპერიმენტებს ატარებდა. მან ბავშვები ხელოვნურად დააინფიცირა ტუბერკულოზით, შემდეგ კი, ქირურგიული გზით ლიმფური კვანძები ამოკვეთა. როდესაც ბრიტანული ჯარები ჰამბურგს მიუახლოვდნენ, ბერლინიდან მოვიდა პირდაპირი და მკაცრი ბრძანება, რომ ექსპერიმენტის ობიექტები სასწრაფოდ უნდა განადგურებულიყვნენ. ნაცისტებს არ შეეძლოთ ცოცხალი მოწმეების დატოვება, რომლებიც მსოფლიოს მათ სადისტურ სახეს აჩვენებდნენ.

ბავშვებს უთხრეს, რომ მათ ჰამბურგში მშობლებთან შესახვედრად და ასაცრელად მიიყვანდნენ. მოტყუებულ და დაუძლურებულ პატარებს სკოლის სარდაფში მორფი გაუკეთეს. როდესაც მათ ჩაეძინათ, SS-ის ჯალათებმა, იოჰან ფრაჰმის მეთაურობით, ისინი სათითაოდ, კედელში ჩამაგრებულ რკინის კაუჭებზე ჩამოახრჩვეს. ფრაჰმმა მოგვიანებით სასამართლოზე თქვა, რომ ბავშვები ისე იყვნენ დასუსტებულები, თითქოს ტანსაცმლის საკიდებივით ეკიდნენ კედელზე. იმავე ღამეს, დანაშაულის სრული იზოლაციისთვის, ნაცისტებმა მოკლეს ბავშვების მომვლელები, რომლებიც პატარებს ბანაკიდან სკოლამდე გვერდიდან არ მოშორებიან, და ოცდაოთხი საბჭოთა სამხედრო ტყვე.

ომის დასრულების შემდეგ, ბულენჰუზერ დამის სკოლამ ფუნქციონირება განაახლა. დერეფნებში ისევ გაისმა გერმანელი ბავშვების სიცილი და ფეხის ხმა, თითქოს იმ სარდაფში არაფერი მომხდარა. გერმანიას სურდა ეს ამბავი დაევიწყებინა. დამნაშავეების ნაწილმა მართლმსაჯულებას თავი აარიდა, ხოლო ექიმმა ჰაისმაიერმა ომის შემდეგ ათწლეულების განმავლობაში წარმატებით გააგრძელა კერძო სამედიცინო პრაქტიკა.

მაგრამ ისტორიას აქვს თვისება — ის კედლებიდან და მიწისქვეშეთიდან ამოდის მაშინაც კი, როცა ყველას დუმილი სურს. 1970-იან წლებში გერმანელმა ჟურნალისტმა, გიუნტერ შვარბერგმა დაიწყო ამ საქმის დამოუკიდებელი გამოძიება და უარი თქვა დუმილზე. სკოლის შენობის რეკონსტრუქციისა და ძველი არქივების გახსნისას დაიწყო ნივთების გამოჩენა, რომელთაც ნაცისტებმა ვერაფერი მოუხერხეს.

იპოვნეს პატარა, გაცვეთილი ფეხსაცმელები, ჯიბეში ჩარჩენილი სათამაშოები, ოჯახის წევრებისთვის განკუთვნილი, გაუგზავნელი ბარათები და გაფერადებული ფურცლის ნაფლეთები. ეს ნივთები არ ყოფილა მშრალი სტატისტიკა, ისინი ხმამაღლა იძახდნენ. თითოეული მათგანის უკან კონკრეტული ბავშვი იდგა.

დღეს ბულენჰუზერ დამის ყოფილი სკოლის შენობა მემორიალია. სარდაფი, სადაც ოცი პატარა გული გაჩერდა, ახლა ყვავილებით, ფანქრებითა და სათამაშო დათუნიებითაა სავსე. მათ იქ მთელი მსოფლიოდან ჩასული ადამიანები ტოვებენ. ეს არ არის მხოლოდ გლოვის ნიშანი — ეს არის პატიების თხოვნა და იმის აღიარება, რომ ბავშვობა ხელშეუხებელია.

ომმა და ნაცისტურმა მანქანამ ამ ბავშვებს წაართვა ყველაფერი: მომავალი, ოჯახი, პირველი სიყვარული და თავად სიცოცხლე. მათ სურდათ, რომ ეს პატარები საერთოდ გამქრალიყვნენ, როგორც უსახელო ნომრები, მაგრამ სამყარომ ათწლეულების შემდეგ მაინც მოახერხა მათი სახელების უკან დაბრუნება. ბულენჰუზერ დამის სარდაფში დატოვებული ყოველი სათამაშო დღეს იმის მტკიცებულებაა, რომ ბოროტებამ, თავისი აბსოლუტური სისასტიკის მიუხედავად, ყველაზე მთავარ ბრძოლაში — ადამიანურ მეხსიერებასთან — წააგო.

კომენტარები

კომენტარი

სხვა სიახლეები