როგორ დაიწყო ნაპოლეონ ბონაპარტმა კონსერვის გამოგონების პროცესი
დღეს საკვების კონსერვაცია ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია, მაგრამ კონსერვის ფესვები – ნაპოლეონ ბონაპარტის სამხედრო კამპანიებს უკავშირდება. სწორედ მისი ინიციატივით დაიწყო ახალი მეთოდების ძიება, რამაც პროცესი, საბოლოოდ, თანამედროვე კონსერვების შექმნამდე მიიყვანა.
18-ე საუკუნის ბოლოსა და 19-ე საუკუნის დასაწყისში ნაპოლეონ ბონაპარტი აქტიურად აწარმოებდა ომებს მთელ ევროპაში. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა, რომელსაც მისი ჯარები აწყდებოდნენ, საკვების სწრაფი გაფუჭება იყო. ნაპოლეონს ესმოდა, რომ საკვების კონსერვაციის მეთოდი მისი არმიისთვის დიდი სტრატეგიული უპირატესობა იქნებოდა. სწორედ ამიტომ, 1795 წელს მან გამოაცხადა კონკურსი, რომელშიც გამარჯვებულს 12,000 ფრანკის ოდენობის ჯილდო გადაეცემოდა.
ფრანგი მზარეული და კულინარიული მკვლევარი ნიკოლა აპერი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ამ საკითხზე მუშაობა დაიწყო. 1809 წელს მან წარმოადგინა თავისი მეთოდი, რომლის თანახმადაც, საკვები თავსდებოდა მინის ქილებში, იფარებოდა ჰერმეტული სახურავით, შემდეგ კი, ცხელი წყლით ან ორთქლით მუშავდებოდა ხანგრძლივი შენახვისთვის. აპერმა ამ მეთოდს „აპერიზაცია“ უწოდა, რაც თანამედროვე პასტერიზაციის წინამორბედი გახდა. ნაპოლეონმა აღიარა მისი აღმოჩენა და ჯილდოც გადასცა.
მიუხედავად იმისა, რომ აპერის მეთოდი ეფექტური იყო, მინის ქილები მძიმე და ადვილად მსხვრევადი გახლდათ. 1810 წელს ბრიტანელმა, პიტერ დიურანდმა წარმოადგინა მეტალის ქილის იდეა, რომელიც საკვების უკეთეს კონსერვაციას უზრუნველყოფდა. მისი მეთოდი თანამედროვე კონსერვის საფუძვლად იქცა და სწრაფადაც გავრცელდა მთელ ევროპაში.
1820-იან წლებში ბრიტანეთის არმიამ და საზღვაო ფლოტმა აქტიურად დაიწყო კონსერვების გამოყენება. 1850-იან წლებში კონსერვირებული საკვები უკვე ფართოდ ხელმისაწვდომი გახდა.1860-იან წლებში გამოიგონეს კონსერვის გახსნისთვის განკუთვნილი სპეციალური დანა, რაც ამ პროცესს ამარტივებდა. 20-ე საუკუნეში კონსერვირებული საკვები უკვე ინდუსტრიული წარმოების ერთ-ერთ მთავარ პროდუქტად იქცა.
ნაპოლეონ ბონაპარტის კონკურსმა ახალი ეპოქა დაიწყო საკვების შენახვის ტექნოლოგიაში. ნიკოლა აპერის აღმოჩენამ და პიტერ დიურანდის ინოვაციამ საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე კონსერვების წარმოებას, რაც დღემდე ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული მეთოდია. მიუხედავად იმისა, რომ მაშინ ეს სამხედრო საჭიროებიდან გამომდინარეობდა, დღეს კონსერვირებული საკვები ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია.