რა იცვლება პაციენტებისა და კლინიკებისთვის დაფინანსების DRG სისტემის ამოქმედებით – ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, ილია ღუდუშაურის განმარტება
კლინიკებს აღარ ექნებათ საშუალება, პაციენტებს დამატებითი გადასახადი გადაახდევინონ, – ამის შესახებ მედიაჰოლდინგ „კვირას“ პრესკლუბში გამართულ პრესკონფერენციაზე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილემ, ილია ღუდუშაურმა განაცხადა.
ღუდუშაურმა განმარტება სამედიცინო დაწესებულებებში მომსახურების დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფებით (DRG) დაფინანსების ახალი მოდელის ამოქმედებასთან დაკავშირებით გააკეთა.
„დღეიდან ძალაში შედის საყოველთაო ჯანდაცვის დაფინანსების ახალი, ე.წ. DRG სისტემა, რომელიც დაახლოებით 6 თვის წინ დავაანონსეთ. ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც იცვლება, არის ის, რომ კლინიკებსა და სახელმწიფოს შორის ურთიერთობა იცვლება. ახალი სისტემის მიხედვით, ნებისმიერი პაციენტს, რომელიც საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში ჩართულ კლინიკაში ერთი და იმავე დიაგნოზით შევა, ერთი და იმავე თანაგადახდის გადახდა მოუწევს, რომელიც საყოველთაო პროგრამითაა დადგენილი. კლინიკებს აღარ ექნებათ საშუალება, პაციენტებს დამატებითი გადასახადი გადაახდევინონ, იქნება ეს Vip პალატისთვის, უკეთესი სერვისისთვის, თუ ა.შ. კლინიკა ვალდებულია, რომ საყოველთაო პროგრამის პრინციპით გაწერილი ტარიფის ფარგლებში პაციენტს საუკეთესო სერვისი გაუწიოს. აღსანიშნავია, რომ DRG სისტემა პირველ ეტაპზე სტაციონარულ სერვისებს შეეხება, გარდა მშობიარობისა, ქიმიოთერაპიისა და სხვა მაღალტექნოლოგიური სერვისებისა, რომელიც დადგენილებაშია განსაზღვრული. თუმცაღა, ეტაპობრივად ვგეგმავთ, რომ DRG სისტემაში ეს სერვისებიც დავამატოთ. ეს სისტემა შემდეგი 2 თვის განმავლობაში საპილოტე რეჟიმში იმუშავებს, რაც იმას გულისხმობს, რომ კლინიკები საყოველთაო პროგრამით დადგენილი ჯარიმებისგან გათავისუფლებულები იქნებიან. თუმცა, ჯანდაცვის სამინისტრო მონიტორინგს აქტიურად განახორციელებს. ყველა შეცდომაზე თუ გადაცდომაზე, რომელიც კლინიკების მხრიდან დაფიქსირდება, რეაგირება აუცილებლად იქნება.
გარკვეული ჯგუფების მიხედვით საყოველთაო პროგრამაში თანაგადახდის პროცენტებია განსაზღვრული, ესაა მაქსიმუმ 30 %; არის 10, 20, 30 %. ეს დამოკიდებულია დიაგნოზსა და პაციენტის ჯგუფებზე. არის საპენსიო ასაკის ჯგუფები, მასწავლებლები, 0-დან 5 -წლამდე ბავშვები, შესაბამისად, პაციენტების სხვადასხვა ჯგუფზე სხვადასხვა პროცენტია განსაზღვრული. როცა პაციენტი კლინიკაში მივა, მას ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოსგან sms მიუვა, სადაც განსაზღვრული იქნება, რამდენით დაფინანსდა, რა არის სერვისის ღირებულება და რამდენია თანაგადახდა. შესაბამისად, ამ თანაგადახდის გარდა, რომელიც მესიჯით მიუვა პაციენტს, კლინიკას არ ექნება უფლება, რომ პაციენტს დამატებით თანაგადახდა მოსთხოვოს. თუ ასეთი ფაქტი დაფიქსირდება, მინდა, ჩვენს მოქალაქეებს მოვუწოდო: ჯანდაცვის სამინისტროში ცხელი ხაზი მოქმედებს, რომელზეც შეუძლიათ, დაგვირეკონ და ასეთი შემთხვევების შესახებ შეგვატყობინონ. ყველა ასეთ შემთხვევაზე ჯანდაცვის სამინისტროს რეგულირების სააგენტოს რეაგირება ექნება.
რაც შეეხება სერვისს: კლინიკას არ აქვს უფლება, პაციენტს პრეპარატის მოტანა მოსთხოვოს, კლინიკას ევალება, პაციენტს არსებული დაფინანსების ფარგლებში ყველა სერვისი გაუწიოს, პრეპარატი იქნება თუ სხვა ჩარევა განახორციელოს. თუ პაციენტი გადაწყვეტს, რომ რაღაც კონკრეტული, უკეთესი სერვისი უნდა, რომელიც საყოველთაო პროგრამიდან არ ფინანსდება, მას შეუძლია, ერთჯერადად გაეთიშოს საყოველთაო პროგრამას, ამ სერვისის დასრულების შემდეგ კი, მეორე დღიდან, საყოველთაო პროგრამით სარგებლობა გააგრძელოს“, – განაცხადა ილია ღუდუშაურმა.
ღუდუშაურმა ტარიფების განსაზღვრის პრინციპი განმარტა.
„DRG -ის მეთოდი, მარტივად რომ განვმარტოთ, ორფაზიანია: პირველი ფაზაა, საბაზისო ტარიფის განსაზღვრა, რაც ამ წუთას დადგენილებით 1950 ლარია. საბაზისო ტარიფი ქვეყანაში არსებული სამედიცინო ჩარევების საშუალო ტარიფია. შემდეგ, თითოეული დიაგნოზიდან და პაციენტის პროფილიდან (ასაკი, სქესი, ქრონიკული თანმხლები დაავადება) გამომდინარე, DRG ჯგუფის კოეფიციენტი განისაზღვრება. მაგალითად, გულის, კარდიოლოგიურ დიაგნოზს, შეიძლება, ჰქონდეს კოეფიციენტი – 3, რაც იმას ნიშნავს, რომ საშუალო ჩარევასთან შედარებით აღნიშნული დიაგნოზით პაციენტის მკურნალობა სამჯერ უფრო ძვირია. საშუალო ტარიფი კოეფიციენტზე მრავლდება, ასე გამოდის ის თანხა, რასაც სახელმწიფო იხდის. საბაზისო ტარიფი შემდეგნაირად განვსაზღვრეთ: საქართველოში არსებული მომგებიანი კლინიკების მიერ განხორციელებული პროცედურების რაოდენობა მათ შემოსავალზე გავყავით. მივიღეთ საშუალო ტარიფი. ეს 2019 წლის მონაცემების დათვლით განხორციელდა, შემდეგ ინფლაციის და სხვა კრიტერიუმებით დავაკორექტირეთ. ასევე, კვების თანხა დავამატეთ, რომელიც მიგვაჩნია, რომ კლინიკამ უნდა უზრუნველყოს. მივიღეთ 1950 ლარი. რაც შეეხება კოეფიციენტებს: იქიდან გამომდინარე, რომ საქართველოში სტატისტიკა მთლად გამართული არ იყო, ჩვენ ლატვიური მოდელი ავიღეთ, რომელიც წლებია, გადასულია DRG მოდელზე. დიაგნოზებთან შესაბამისი კოეფიციენტების დასადგენად ლატვიური კოეფიციენტები გამოვიყენეთ. ვფიქრობ, ამ ეტაპზე ტარიფები, რომელიც გამოყენებულია, ძალიან სამართლიანია, მოიცავს როგორც ქართულ რეალობას, ასევე, საერთაშორისო, აპრობირებულ მეთოდოლოგიებს.
ნებისმიერ გადახდის მოდელს თან რისკები ახლავს. ჩვენ DRG -სთან დაკავშირებული რისკები კარგად გვაქვს გააზრებული. მინდა, გითხრათ, რომ DRG მოდელი მსოფლიოს წამყვან ქვეყნებში უკვე, დაახლოებით, 40 წელზე მეტია – აპრობირებულია და ყველა ის რისკი, რაც ამ მოდელის განხორციელებას ახლავს თან, შესწავლილია, შესაბამისი მექანიზმებია დანერგილი. ყველაზე მთავარი რისკი, რაც ამ მოდელთან დაკავშირებით შეგვიძლია, აღვნიშნოთ: კლინიკა მოტივირებულია, რომ პაციენტი ვადაზე ადრე გაწეროს. ამ შემთხვევაში აქტიურად ვიქნებით მონიტორინგში ჩართული. ყველა პაციენტის მდგომარეობას შემდგომ პერსპექტივაში დავაკვირდებით. რეჰოსპიტალიზაციის შემთხვევაში ძალიან სერიოზული ჯარიმები იქნება. ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ რეფერალის მართვა კარგად მოხდეს. დავაკვირდებით კლინიკებს შორის რეფერალებს, იმისთვის, რომ მარტივ და რთულ პაციენტებს შორის კლინიკებმა არჩევა არ დაიწყონ. ფაქტობრივად, ეს ძირითადი ორი რისკია, რომელზეც ჯანდაცვის სამინისტრო, როგორც ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო, ასევე რეგულირების სააგენტო ამ 2 თვის განმავლობაში გაათმაგებული ყურადღებით იქნება, იმისათვის, რომ ეს რისკები თავიდან ავიცილოთ“, – განაცხადა ღუდუშაურმა.
თამუნა შეყილაძე