სიკვდილის ქარხანა — „რაზმი 731-ის“ რეალური ისტორია
1930-იანი წლების მიწურულს, როდესაც სამყარო მეორე მსოფლიო ომის ზღურბლზე იდგა, ოკუპირებულ ჩრდილოეთ ჩინეთში, ქალაქ ხარბინის მახლობლად, მანჯურიის უსასრულო ველებზე იაპონიის იმპერიამ გიგანტური ციხესიმაგრე ააგო. გარედან ის ჩვეულებრივ სამხედრო ბაზას ჰგავდა, რომელსაც ოფიციალურად „ეპიდემიების პრევენციისა და წყლის გაწმენდის სამმართველო“ ერქვა, თუმცა ამ კედლებს მიღმა იმაზე საშინელი რეალობა იმალებოდა, ვიდრე ადამიანის წარმოსახვა დაიტევს. ეს იყო „რაზმი 731“, სიკვდილის ქარხანა, სადაც მეცნიერება ეთიკისგან სრულად დაიცალა და ნამდვილ ბოროტებად იქცა.
ამ ჯოჯოხეთის იდეოლოგიური მამა და სულისჩამდგმელი გახლდათ სამხედრო ექიმი შირო იშიი. ის არ იყო უბრალო ჯარისკაცი, ის იყო ამბიციური მეცნიერი, რომელიც თვლიდა, რომ ბიოლოგიური იარაღი იაპონიას მსოფლიო ბატონობას მოუტანდა. იშიიმ შექმნა სისტემა, სადაც ადამიანის სიცოცხლეს ყოველგვარი ფასი ეკარგებოდა. კომპლექსის ტერიტორიაზე მოხვედრილ ტყვეებს — ძირითადად, ჩინელებს, რუსებსა და მონღოლებს — ოფიციალურ დოკუმენტებში ადამიანებადაც კი არ მოიხსენიებდნენ. მათ „მარუტას“ უწოდებდნენ, რაც იაპონურად „მორს“ ნიშნავს. ეს ცინიკური ტერმინოლოგია პერსონალს ეხმარებოდა, მსხვერპლი აღექვა არა როგორც ცოცხალი არსება, არამედ როგორც უბრალო სახარჯი მასალა, რომელიც შეიძლებოდა გაგეჭრა, დაგეწვა ან დაგეინფიცირებინა.
ექსპერიმენტები, რომლებიც ხარბინის ამ ბნელ ლაბორატორიებში ტარდებოდა, ყოველგვარ ადამიანურ ზღვარს სცილდებოდა. შირო იშიის სჯეროდა, რომ ანესთეზია ბიოლოგიურ მონაცემებს ამახინჯებდა, ამიტომ ქირურგიული ოპერაციებისა და ორგანოების ამოკვეთის უმეტესობა პატიმრებზე სრულიად ფხიზელ მდგომარეობაში ტარდებოდა. ექიმები აკვირდებოდნენ, როგორ რეაგირებდა ცოცხალი ორგანიზმი სხვადასხვა დაავადებაზე — შავ ჭირზე, ქოლერაზე, ჯილეხსა და ტიფზე. პატიმრებს აიძულებდნენ, დაელიათ მოწამლული წყალი ან საკვები, რათა დაეფიქსირებინათ ინფექციის გავრცელების ყოველი წამი. ხშირად მათ ცოცხლად კვეთდნენ ორგანოებს მხოლოდ იმისთვის, რომ ენახათ, როგორ გამოიყურება დაავადებული ქსოვილი სიკვდილის წინა წამებში.
განსაკუთრებით შემზარავი იყო სიცივის ზემოქმედების კვლევები. ზამთრის სუსხიან ღამეებში პატიმრებს გარეთ აბამდნენ და ხელებზე ცივ წყალს ასხამდნენ, სანამ კიდურები ბოლომდე არ გაეყინებოდათ. შემდეგ მათ ლაბორატორიაში აბრუნებდნენ და ცდილობდნენ, სხვადასხვა გზით „გაელღოთ“ — ზოგს მდუღარე წყალში აყოფინებდნენ ხელს, ზოგს კი, უბრალოდ აკვირდებოდნენ, როგორ სცილდებოდა კანი და ხორცი ძვალს. ეს ყველაფერი ხდებოდა იმისთვის, რომ იაპონელ ჯარისკაცებს ჩრდილოეთის ფრონტზე ბრძოლისას ყინვისგან თავდაცვის უკეთესი მეთოდები სცოდნოდათ.
ომის ბოლო წლებში „რაზმი 731-ის“ საქმიანობა კომპლექსის კედლებს გასცდა. შირო იშიიმ შექმნა სპეციალური კერამიკული ბომბები, რომლებიც სავსე იყო ინფიცირებული რწყილებით. იაპონური ავიაცია ამ ბომბებს ჩინეთის ქალაქების თავზე ყრიდა. ამ ქმედებამ გამოიწვია ხელოვნურად გამოწვეული ეპიდემიები, რომლებმაც ასობით ათასი მშვიდობიანი მოქალაქე შეიწირა. ადამიანები იხოცებოდნენ და ვერც კი ხვდებოდნენ, რომ ეს საიდუმლო ბიოლოგიური ომის ნაწილი იყო. ისტორიკოსების ვარაუდით, მსხვერპლთა საერთო რაოდენობა, მათ შორის, ვინც ლაბორატორიაში დაიღუპა და ვინც გარეთ ეპიდემიებს ემსხვერპლა, ნახევარ მილიონსაც კი აღწევს.
როდესაც 1945 წელს იაპონიის კაპიტულაცია გარდაუვალი გახდა, შირო იშიიმ ყველა მტკიცებულების განადგურება ბრძანა. კომპლექსის შენობები ააფეთქეს, დარჩენილი პატიმრები კი, დახვრიტეს და მათი გვამები დაწვეს. თუმცა, ყველაზე დიდი უსამართლობა ომის შემდეგ მოხდა. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა, რომელსაც სურდა ამ საზარელი კვლევების შედეგების ხელში ჩაგდება ცივი ომის დაწყებამდე, ფარული გარიგება დადო იშიისთან და მის გუნდთან. იაპონელმა ექიმებმა ამერიკელებს გადასცეს თავიანთი სისხლიანი არქივები, სანაცვლოდ კი, ხელშეუხებლობის გარანტია მიიღეს. შირო იშიი და მისი თანამშრომლები არასდროს წარმდგარან ტრიბუნალის წინაშე; მეტიც, ბევრმა მათგანმა ომის შემდეგ კარიერა წარმატებით გააგრძელა იაპონიის წამყვან კლინიკებსა და ფარმაცევტულ კომპანიებში.