„ექიმების საქმე“ — სტალინური ეპოქის უკანასკნელი ტერორი
1953 წლის 13 იანვარს საბჭოთა კავშირი შოკისმომგვრელმა ამბავმა შეძრა: გაზეთმა „პრავდამ“ გამოაქვეყნა სტატია — „ბოროტი ჯაშუშები და მკვლელები ექიმების ნიღაბქვეშ“. კრემლის ელიტური ექიმების ჯგუფს ბრალად ედებოდათ მაღალი რანგის ლიდერების (მათ შორის, ანდრეი ჟდანოვის) განზრახ არასწორი მკურნალობა და მათი დახოცვა უცხოური დაზვერვის დავალებით.
დაპატიმრებულთა უმრავლესობა ებრაელი იყო. პროპაგანდა მათ წარმოადგენდა როგორც საერთაშორისო ებრაული ორგანიზაცია Joint-ის აგენტებს. ეს არ იყო მხოლოდ სამედიცინო შეცდომა, ეს იყო მიზანმიმართული კამპანია, რომელიც ეთნიკურ შუღლს აღვივებდა. ქვეყანაში დაიწყო მასობრივი ისტერია — ადამიანებს ეშინოდათ აფთიაქებში წამლის ყიდვის და ებრაელ ექიმებთან მისვლის.
საქმის მთავარი „გმირი“ გახდა ექიმი ლიდია ტიმაშუკი, რომელმაც ჯერ კიდევ 1948 წელს დაწერა დასმენის წერილი ჟდანოვის არასწორი მკურნალობის შესახებ. 1953 წელს მას ლენინის ორდენი გადასცეს „სამშობლოს წინაშე დიდი დამსახურებისთვის“, თუმცა სტალინის სიკვდილის შემდეგ ეს ჯილდო სასწრაფოდ ჩამოართვეს.
დაპატიმრებულები ლეფორტოვოსა და ლუბიანკის ციხეებში იმყოფებოდნენ. დაკითხვებს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტრო (МГБ) აწარმოებდა. სტალინი პირადად აკონტროლებდა პროცესს და მოითხოვდა ექიმებისგან აღიარებებს. დააპატიმრეს სტალინის პირადი ექიმიც კი — ვლადიმერ ვინოგრადოვი, რადგან მან ბელადს დასვენება და მუშაობის გრაფიკის შემსუბუქება ურჩია.
არსებობს მყარი ისტორიული ჰიპოთეზა, რომ „ექიმების საქმე“ უნდა დაგვირგვინებულიყო საჯარო სასამართლოთი წითელ მოედანზე, რასაც მოჰყვებოდა ებრაული მოსახლეობის მასობრივი დეპორტაცია ყაზახეთსა და ციმბირში „გამძვინვარებული ხალხის რისხვისგან გადასარჩენად“. უკვე მზადდებოდა სპეციალური ეშელონები და ყაზარმები.
ისტორიის მსვლელობა 1953 წლის 5 მარტს შეიცვალა — იოსებ სტალინი გარდაიცვალა. მისი სიკვდილიდან ზუსტად ერთ თვეში, 3 აპრილს, ახალმა ხელმძღვანელობამ (ბერიას ინიციატივით) საქმე ოფიციალურად დახურა, ექიმები კი, სრულად რეაბილიტირდნენ. ეს იყო შემთხვევა, როცა საბჭოთა ხელისუფლებამ საჯაროდ აღიარა საკუთარი შეცდომა და დანაშაული.