დიაბეტის საერთაშორისო ფედერაციამ (IDF) ოფიციალურად აღიარა მე-5 ტიპის დიაბეტის არსებობა, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში მეცნიერებს შორის საკამათო იყო.
ფედერაციამ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციას მოუწოდა, ის დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციაში შეეტანა.
ეს არის ე.წ. არასრულფასოვანი კვების დიაბეტი. ექსპერტების შეფასებით, ამან, შესაძლოა, 25 მილიონამდე ადამიანი დააზარალოს, ძირითადად აზიისა და აფრიკის ქვეყნებში, სადაც ქრონიკული არასრულფასოვანი კვებაა გავრცელებული.
დაავადების ეს ტიპი პირველად 1955 წელს აღწერეს, თუმცა შემდგომში დავიწყებას მიეცა. მე-20 საუკუნის ბოლოს, მონაცემების ნაკლებობის გამო, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ ის კლასიფიკაციიდან ამოიღო და მას შემდეგ მეცნიერები კამათობენ, არსებობს თუ არა ის დაავადების ცალკე ფორმად. ახლა კი, დაგროვილი კვლევები ამ იდეის გაცოცხლების საშუალებას იძლევა.
„დიაბეტის კონკრეტული ტიპის გაგება გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა სწორი მკურნალობის არჩევისთვის“, – თქვა მკვლევარმა კრეიგ ბილმა ექსეტერის უნივერსიტეტიდან.
უფრო ფართოდ ცნობილი ფორმებისგან განსხვავებით, მე-5 ტიპის დიაბეტი ვითარდება არა აუტოიმუნური პროცესების ან ცხოვრების წესის გამო, არამედ ხანგრძლივი კვების დეფიციტის გამო. ამ პაციენტებში პანკრეასი ფუნქციონირებს არასწორად: ის გამოიმუშავებს არასაკმარის ინსულინს, თუმცა მის მიმართ მგრძნობიარე რჩება.
სწორედ ამიტომ, დაავადება ხშირად არასწორად დიაგნოზირებულია, როგორც პირველი ან მეორე ტიპი. შედეგად, პაციენტები იღებენ სტანდარტულ მკურნალობას, რომელიც შეიძლება არა მხოლოდ არაეფექტური, არამედ საშიშიც იყოს.
„ეს დაავადება ტუბერკულოზზე უფრო გავრცელებულია და თითქმის ისეთივე გავრცელებულია, როგორც აივ ინფექცია, თუმცა ოფიციალური სახელწოდების არარსებობა მის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას აფერხებს“, – განაცხადა ალბერტ აინშტაინის სამედიცინო კოლეჯის ენდოკრინოლოგმა, მერედიტ ჰოკინსმა.
ბოლოდროინდელი კვლევებით ვარაუდობენ, რომ ქრონიკულმა არასრულფასოვანმა კვებამ შეიძლება ხელი შეუშალოს პანკრეასის განვითარებას და გამოიწვიოს უნიკალური მეტაბოლური პროფილი, რომელიც არ შეესაბამება დიაბეტის არცერთ ცნობილ ტიპს.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ დაავადების ახალი ტიპის ამოცნობა საშუალებას მოგვცემს შევიმუშაოთ კონკრეტული დიაგნოსტიკური და სამკურნალო გაიდლაინები, ასევე ყურადღება მივაპყროთ იმ პრობლემას, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში არასაკმარისად იყო შეფასებული.
ამავდროულად, მეცნიერები ხაზს უსვამენ, რომ მუშაობა ახლა იწყება: აუცილებელია დიაგნოზის კრიტერიუმების დაზუსტება და უსაფრთხო მკურნალობის რეჟიმების შერჩევა, განსაკუთრებით იმ რეგიონებისთვის, სადაც სამედიცინო მომსახურებაზე შეზღუდული წვდომაა.