კაცი, რომელმაც 669 ბავშვი გადაარჩინა და ამის შესახებ არავის უთხრა
1938 წლის მიწურულს, როდესაც ნაცისტური გერმანია ევროპაში გავლენას აფართოებდა, პრაღაში მცხოვრები ებრაული ოჯახები უდიდესი საფრთხის წინაშე აღმოჩნდნენ. სწორედ ამ დროს ქალაქში საბროკერო კომპანიის ახალგაზრდა ბრიტანელი თანამშრომელი, ნიკოლას უინტონი ჩავიდა. მან ნახა დროებითი ბანაკები და სასოწარკვეთილი მშობლები, რომლებიც ხვდებოდნენ, რომ ომი გარდაუვალი იყო და შვილების გადასარჩენად გზებს ეძებდნენ. უინტონმა გადაწყვიტა, საკუთარ თავზე აეღო თითქმის შეუძლებელი მისია — ბავშვების უსაფრთხო ევაკუაცია ბრიტანეთში.
ლონდონში დაბრუნებულმა უინტონმა რთული ბიუროკრატიული ბრძოლა დაიწყო. ბრიტანეთის მთავრობამ დააწესა მკაცრი პირობა: თითოეულ ლტოლვილ ბავშვს უნდა ჰყოლოდა მიმღები ოჯახი და გარანტირებული 50 ფუნტი სტერლინგი უკან დასაბრუნებელი ბილეთისთვის. ის დღისით ბირჟაზე მუშაობდა, საღამოობით კი, სპონსორებს ეძებდა, ვიზების საკითხებს აგვარებდა და გაზეთებში განცხადებებს აქვეყნებდა, რათა ბავშვებისთვის მშობლიური გარემო ეპოვა. მისი ძალისხმევით, 1939 წლის მარტიდან აგვისტომდე პრაღიდან ლონდონის მიმართულებით რვა მატარებელი გავიდა, რომლებმაც ჯამში 669 ბავშვი სამშვიდობოს გაიყვანა.
ამ ოპერაციას თან სდევდა დიდი ტრაგედიაც. მეცხრე მატარებელი, რომელიც ყველაზე მრავალრიცხოვანი იყო (250 ბავშვი), პრაღის სადგურიდან 1939 წლის 1-ელ სექტემბერს უნდა დაძრულიყო. თუმცა, ზუსტად იმავე დღეს გერმანია პოლონეთში შეიჭრა და მეორე მსოფლიო ომი დაიწყო. საზღვრები მყისიერად ჩაიკეტა, მატარებელი სადგურიდან აღარ გაუშვეს და მასში მყოფი ბავშვების უმეტესობა საკონცენტრაციო ბანაკებში დაიღუპა. გადარჩენილი 669 ბავშვის ოჯახის წევრთა უმრავლესობაც ჰოლოკოსტის მსხვერპლი გახდა.
ომის დასრულების შემდეგ ნიკოლას უინტონს საკუთარ თავგანწირვაზე არავისთვის უთქვამს. მან დოკუმენტები და ფოტოები სხვენში, ძველ ყუთში შეინახა და ხუთი ათწლეულის განმავლობაში დუმდა. სიმართლე მხოლოდ 1988 წელს გამჟღავნდა, როდესაც მისმა მეუღლემ, გრეტამ, შემთხვევით იპოვა სიები გადარჩენილთა სახელებით. ამ აღმოჩენამ მსოფლიოს გააცნო ადამიანი, რომელმაც ყოველგვარი აღიარების გარეშე ათასობით ადამიანის მომავალი შეცვალა.
დღეს ნიკოლას უინტონის მიერ გადარჩენილი ბავშვების შთამომავლების რიცხვი 6000-ს აჭარბებს. თავად ნიკოლასმა 106 წელი იცოცხლა და სიცოცხლის ბოლომდე თვლიდა, რომ ის არ იყო გმირი, არამედ უბრალოდ ადამიანი, რომელმაც საჭირო დროს სწორი არჩევანი გააკეთა.