მეცნიერებმა უძველეს საგანძურში კოსმოსური წარმომავლობის მეტალი აღმოაჩინეს
ავტორიტეტული სამეცნიერო გამოცემა ScienceAlert იუწყება, რომ ესპანეთში აღმოჩენილ ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ კოლექციაში მეცნიერებმა არამიწიერი წარმომავლობის მეტალი აღმოაჩინეს. საუბარია ბრინჯაოს ხანის ცნობილ საგანძურზე, რომელიც ქალაქ Villena-სთან, ალიკანტეს პროვინციაში, არის ნაპოვნი.
კვლევის თანახმად, აღმოჩენილ საგანძურებს შორის ორი არტეფაქტი — სამაჯური და დეკორატიული ნახევარსფერული დეტალი — დამზადებულია მეტეორიტული რკინისგან. ეს ნიშნავს, რომ გამოყენებული მასალა დედამიწის წიაღიდან მოპოვებული რკინა არ ყოფილა; ის კოსმოსიდან ჩამოვარდნილ მეტეორიტს ეკუთვნოდა.
რა აჩვენა ანალიზმა
მეცნიერებმა არტეფაქტები ქიმიური შემადგენლობის დეტალური ანალიზით შეისწავლეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ მეტალში ნიკელის მაღალი შემცველობა ფიქსირდება. ეს კი მეტეორიტული რკინის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელია. სწორედ ამ ნიშნულმა დაადასტურა, რომ ნივთები არამიწიერი წყაროდან მიღებული მასალით არის დამზადებული.
მნიშვნელოვანია ისიც, რომ აღნიშნული საგანძური ძვ. წ. დაახლოებით II ათასწლეულის მიწურულით თარიღდება — პერიოდით, როდესაც იბერიის ნახევარკუნძულზე რკინის ფართო გამოყენება ჯერ არ იყო დაწყებული. შესაბამისად, ეს აღმოჩენა მიუთითებს, რომ ბრინჯაოს ხანის ოსტატები მეტეორიტულ რკინას ამუშავებდნენ ბევრად ადრე, ვიდრე რკინის ეპოქა ოფიციალურად დამკვიდრდებოდა.
ისტორიული კონტექსტი
Villena-ს საგანძური 1963 წელს აღმოაჩინეს და იგი ევროპაში ბრინჯაოს ხანის ოქროს ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ კოლექციად მიიჩნევა. არტეფაქტების უმეტესობა ოქროსგან არის დამზადებული, თუმცა სწორედ რკინის ეს ორი ნივთი აღმოჩნდა განსაკუთრებული მნიშვნელობის.
მსგავსი მაგალითები მსოფლიო არქეოლოგიაში იშვიათია. ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ შემთხვევად ითვლება ეგვიპტის ფარაონის, ტუტანხამონის სამარხში აღმოჩენილი მეტეორიტული რკინის ხანჯალი, რომელიც ასევე ადასტურებს, რომ უძველესი ცივილიზაციები კოსმოსურ მეტალს განსაკუთრებულად აფასებდნენ.